De Nederlandse briefroman in de 18e eeuw (Verlichting) / Literatuurgeschiedenis

In deze video bespreekt Jörgen aan de hand van Sara Burgerhart, de eerste Nederlandse briefroman, de literaire kenmerken van dit vernieuwende genre uit de achttiende eeuw. Het bood een vertelvorm die de lezer inzicht bood in de mens en daardoor ook geschikt was voor het beschavingsideaal van de verlichting.

Geciteerde bronnen:
Justus van Effen – De Hollandsche Spectator
Anoniem – Het wonderlyk leven, en de oorlogs-daden, van de kloekmoedige land en zee-heldin
Betje Wolff & Aagje Deken – Historie van mejuffrouw Sara Burgerhart

Ook genoemd:
Samuel Richardson – Pamela, of de beloonde deugd
Henry Fielding – An apology for the life of Mrs. Shamela Andrews
Gerard Reve – Op weg naar het einde
Nicolien Mizee – De kennismaking. Faxen aan Ger
Hanna Bervoets – Lieve Céline
Betje Wolff & Aagje Deken – Historie van den heer Willem Leevend
Betje Wolff & Aagje Deken – Historie van mejuffrouw Cornelia Wildschut
Margareta Cambon-Van der Werken – De kleine Grandisson, of de gehoorzaame zoon

Meer lezen / bronnen:
W. van den Berg (1993), ‘1 oktober 1782: Wolff en Deken publiceren hun eerste briefroman’, in: Nederlandse Literatuur, een geschiedenis, Groningen: Nijhoff.
Inger Leemans & Gert-Jan Johannes (2017), Worm en donder, Uitgeverij Bert Bakker Amsterdam.
Marleen de Vries, Karel Bostoen & Lia van Gemert (2012), Sara B. , een rebelse vrouw uit de Verlichting, Tekst in context 10, Amsterdam University Press

Waarom Turks fruit geen fout boek is

In deze video werpt Jörgen een blik op de klassieker Turks fruit van Jan Wolkers, waarin de liefdesuitingen van de hoofdpersoon als een dreigement gezien kunnen worden.

De volgende werken komen langs:
Jan Wolkers – Turks fruit
Onno Blom – Het litteken van de dood
Kim van Kooten – Lieveling
Inge Schilperoord – Muidhond
Brett Easton Ellis – American psycho

Aankondiging van Vlogboek wetenschap

De komende maanden zullen er enkele video’s verschijnen onder de noemer van Vlogboek wetenschap, waarin Jörgen telkens een wetenschappelijke werk bespreekt.

Deze serie wordt mede mogelijk gemaakt door Leiden University Centre for the Arts in Society: https://www.universiteitleiden.nl/geesteswetenschappen/centre-for-the-arts-in-society.

Hoe vind je een verborgen boodschap in een tekst?

Een verhaal lezen is als het ontraadselen van een geheim. In teksten kunnen verborgen boodschappen zitten, waarbij je de talige code moet kraken. Daarnaast zijn er ook geheimen aan de oppervlakte te vinden die je zowel bewust als onbewust kunt oppikken.

Besproken werken:
Harry Mulisch – De ontdekking van de hemel
P.C. Hooft – Granida
Lidewijde Paris – Hoe lees ik & Hoe lees ik korte verhalen
Jens Christian Grøndahl – Dat weet je niet

De subliminale boodschappen in deze video vind je op de volgende momenten in de video:
0:37; 3:29; 5:02
(Tip: gebruik , (komma) en . (punt) op je toetsenbord om heen en weer te gaan per frame.)

Démasqué der schoonheid

‘Laten wij daarom die onloochenbare waarheid, dat de kunst schoon moet zijn, gevormd moet zijn, vorm moet zijn, eens met rust laten.’

In zijn essay Démasqué der schoonheid (1932) rekende Menno ter Braak af met de kunstopvatting (l’art pour l’art) van de Tachtigers door hun heilige Schoonheid te demaskeren.

Je kunt het volledige essay lezen op de website DBNL: https://www.dbnl.org/tekst/braa002dema01_01/index.php